Diagnostische laparoscopie (kijkonderzoek van de buikorganen)

Klachten en symptomen

Buikklachten, buikvocht, buiktrauma, beoordeling verdenking kwaadaardigheid buikorganen.

De diagnostische laparoscopie (kijkoperatie) is een direct visueel onderzoek van de inwendige buikorganen. Hierbij kan een groot oppervlakte van de lever en de galblaas, de milt, het peritoneum (het buikvlies), het kleine bekken met de inwendige geslachtsorganen, de dunne darm, de blinde darm en de dikke darm (het colon) goed worden bekeken.

Anders dan bij laparoscopische chirurgie wordt bij diagnostische laparoscopie alleen visueel onderzoek gedaan. Er wordt niet gesneden.

Na het inbrengen van een buisje onder de navel en 1 of 2 overige buisjes voor de instrumenten, kan met behulp van de camera de gehele buikinhoud geinspecteerd worden.

Onderzoek

De kijkbuis met de camera kan bijna in alle hoeken van de buikholte kijken. Nagenoeg alle buikorganen kunnen op deze wijze zeer goed bekeken worden. Bij een “gewone” operatie, zou een zeer grote snede nodig zijn, om alle hoeken van de buik goed te zien.

Het nadeel van de kijkoperatie is dat men de gevoeligheid van de vingers mist, om een gezwel of afwijking te beoordelen. Met het huidige instrumentarium voor een kijkoperatie, is het meestal toch mogelijk een goede indruk te krijgen. Over het algemeen is de diagnostische laparoscopie een relatief kleine ingreep, die in dagbehandeling kan worden verricht. De ingreep vindt plaats onder algehele narcose.

Wat zijn indicaties voor een diagnostische laparoscopie?
Preoperatieve stagering bij kwaadaardigheden, evt. met lymfkliersampling
Hierbij wordt voorafgaand aan de operatie voor een kwaadaardigheid met een kijkoperatie beoordeeld of het weghalen van het betrokken orgaan op verantwoorde wijze mogelijk is en of er geen sprake is van verdere doorgroei of uitzaaiing in andere organen. Regelmatig worden er alsnog uitzaaiingen in de lever of lymfeklieren aangetoond die met andere onderzoeken (CT-scan, ECHO, rontgenfoto’s) nog niet waren aangetoond.

Ook kan het zijn dat bij afwijkingen aan andere organen (bijv. de lever) aangetoond kan worden dat er geen relatie is met de kwaadaardigheid. Als bijvoorbeeld bij de verdenking op een leveruitzaaiing, door een diagnostische laparoscopie aangetoond kan worden dat het geen uitzaaiing is, kan alsnog de operatie doorgaan, terwijl bij bevestiging van de uitzaaiing in dat geval misschien afgezien wordt van de ingreep.

Kwaadaardigheden van organen die voor een dergelijke kijkoperatie in aanmerking komen zijn:
– maag
– pancreas
– oesofagus (slokdarm)
– lever

Het is mogelijk tijdens de operatie een ECHO (geluidsonderzoek) van bijvoorbeeld de lever en de galwegen te verrichten. Ook is het mogelijk wat weefsel weg te nemen (een directe punctie onder zicht) voor het stellen van een definitieve diagnose.

Ascites (vocht in buikholte)
Vaststellen van de oorzaak van ascites (vocht in de buikholte) kan vele oorzaken hebben. Soms is het echter niet duidelijk wat de oorzaak ervan is. Bij patienten met een schrompeling van de lever (levercirrhose) door infectieziekten of alcoholmisbruik, kan er in een vergevorderd stadium, veel last van ascites ontstaan. Een diagnostische laparoscopie kan een indruk geven over de ernst van de cirrhose. Ook de aanwezigheid van uitgezette bloedvaten langs de maag, milt en slokdarm (portale hypertensie) kan met diagnostische laparoscopie gezien worden.

Abdominaal (buik) trauma
Bij verdenking op letsel van de inwendige organen na een ongeval (bij het zogenaamde “stomp buiktrauma”), kan een diagnostische laparascopie vaak uitsluitsel geven over de aard van het letsel. De verschillende buikorganen zoals lever, milt en darmen kunnen goed bekeken worden op de aanwezigheid van eventuele scheuren of hematomen (bloeduitstortingen). Afhankelijk van de ernst van de verwonding kan deze dan laparoscopisch of via een snede hersteld worden.

Ook bij steekverwondingen kan een diagnostische laparoscopie vaak uitsluitsel geven of er inwendig letsel is. Bij messteken wordt er nogal eens de maag of een darm aangeprikt. Als dat niet herkend wordt, kan dat leiden tot een zeer ernstige situatie met lekkage van darmsappen in de buikholte. Bij een diagnostische laparoscopie kan dat vaak wel gezien worden, waarbij dan meteen het gaatje gehecht kan worden.

Buikklachten
Bij acute en ernstige buikklachten is er vaak een duidelijke oorzaak aanwezig. Meestal is het een ontstekingsproces in de buik, waarbij vaak de darm, de blinde darm of de galblaas betrokken kunnen zijn. Als de oorzaak duidelijk is, kan de behandeling ingezet worden met medicijnen of een operatie.

Als een operatie noodzakelijk lijkt te zijn, maar waarbij het bij lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en aanvullende onderzoeken niet direct duidelijk is wat de oorzaak is, kan gestart worden met een diagnostische laparoscopie. Alle organen in de buik kunnen goed geinspecteerd worden op de aanwezigheid van ontstekingsverschijnselen.

Bij acute buikpijn in de rechter onderbuik wordt vaak gedacht aan blindedarmontsteking. Heel vaak blijkt dit ook zo tezijn, zeker bij mannen en kinderen. Bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd blijkt er in een kwart tot een derde van de gevallen vaak een andere oorzaak gevonden te worden. Vaak betreft dit dan aandoeningen van de inwendige geslachtsorganen. Maar ook een ontsteking van de galblaas, divertikels van de dikke darm of blaasontsteking kunnen de oorzaak van de buikklachten zijn. Daarom wordt er bij verdenking op een blinde darm ontsteking bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd, vaak begonnen met een diagnostische laparoscopie. Zowel de baarmoeder als de eierstokken met de eileiders kunnen uitstekend bekeken worden.

Het vaststellen van de effecten van chemotherapie
De effecten van chemotherapie op een kwaadaardigheid kunnen op deze wijze soms beter beoordeeld worden dan met andere onderzoeken. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om uitzaaiingen op het buikvlies (peritonitis carcinomatosa) die vaak met andere onderzoeken niet kunnen worden aangetoond.

Nazorg

Voor de herstelperiode moet u toch een paar dagen rekenen. Probeer thuis zoveel mogelijk te rusten. Over het algemeen kan je binnen de week je normale werk weer hervatten.

Uw arts zal een afspraak met u maken om de uitslag te bespreken.

Diagnostische laparoscopie (kijkonderzoek van de buikorganen) wordt behandeld binnen het vakgebied